Lịch sử chứng khoán Việt Nam và những ngày đầu sơ khai
Khi nhắc đến lịch sử chứng khoán Việt Nam, không thể bỏ qua mốc thời gian 28/7/2000. Đây là ngày Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) chính thức khai trương và trở thành thị trường chứng khoán tập trung đầu tiên của cả nước. Phiên giao dịch đầu tiên chỉ có hai mã cổ phiếu được niêm yết là REE và SAM, với tổng khối lượng giao dịch còn rất khiêm tốn.
Những năm đầu, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn mang tính thử nghiệm, quy mô nhỏ và chưa được nhiều nhà đầu tư quan tâm. Lúc đó, khái niệm đầu tư chứng khoán vẫn còn xa lạ với phần lớn người dân. Tuy nhiên, đây là bước khởi đầu quan trọng, đặt nền móng cho sự phát triển mạnh mẽ sau này.
Quá trình mở rộng và sự ra đời của HNX
Đến năm 2005, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (sau này đổi tên thành Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội – HNX) được thành lập, mở ra giai đoạn mới trong lịch sử chứng khoán Việt Nam. Việc có thêm một sàn giao dịch giúp tăng tính minh bạch, đa dạng sản phẩm và hỗ trợ doanh nghiệp niêm yết.
Tại HNX, ngoài cổ phiếu, thị trường còn phát triển thêm trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và thị trường UPCoM dành cho các doanh nghiệp chưa đủ điều kiện niêm yết trên HoSE. Điều này tạo ra sự đa dạng, giúp nhà đầu tư có thêm lựa chọn và khuyến khích nhiều doanh nghiệp huy động vốn qua kênh chứng khoán.
Giai đoạn bùng nổ 2006 – 2007
Trong lịch sử chứng khoán Việt Nam, giai đoạn 2006 – 2007 được coi là thời kỳ bùng nổ mạnh mẽ nhất. Chỉ số VN-Index từng đạt đỉnh gần 1.200 điểm vào đầu năm 2007. Đây là thời kỳ vàng son, khi làn sóng đầu tư tràn ngập thị trường, nhiều người lần đầu biết đến chứng khoán và tham gia với kỳ vọng làm giàu nhanh chóng.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng quá nóng cũng kéo theo nhiều hệ lụy. Bong bóng chứng khoán vỡ vào năm 2008 khi khủng hoảng tài chính toàn cầu nổ ra. VN-Index rơi mạnh, có lúc xuống dưới 300 điểm. Nhiều nhà đầu tư thua lỗ nặng, thậm chí mất trắng, để lại một bài học sâu sắc trong lịch sử phát triển thị trường.
Những thăng trầm sau khủng hoảng
Sau cú sốc 2008, thị trường chứng khoán Việt Nam dần phục hồi nhưng tốc độ còn chậm và đối mặt nhiều khó khăn. Giai đoạn 2010 – 2013, kinh tế vĩ mô trong nước gặp nhiều thách thức, lạm phát tăng cao, nợ xấu ngân hàng gia tăng, khiến niềm tin của nhà đầu tư bị ảnh hưởng.
Tuy vậy, trong bức tranh nhiều gam màu tối, thị trường vẫn có những điểm sáng. Các cơ quan quản lý đã dần hoàn thiện khung pháp lý, ban hành nhiều chính sách hỗ trợ và từng bước nâng cao tính minh bạch. Số lượng công ty niêm yết tăng lên đáng kể, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững hơn.
Bước ngoặt hội nhập và tăng trưởng
Từ năm 2015 trở đi, lịch sử chứng khoán Việt Nam bước sang trang mới với nhiều dấu ấn quan trọng. Nền kinh tế vĩ mô ổn định, dòng vốn đầu tư nước ngoài gia tăng, cùng với đó là nỗ lực nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi.
Năm 2018, VN-Index vượt mốc 1.200 điểm, thiết lập đỉnh mới kể từ năm 2007. Thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho doanh nghiệp, đồng thời cũng là kênh đầu tư hấp dẫn với nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Trong giai đoạn 2020 – 2021, dù chịu ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19, thị trường chứng khoán Việt Nam lại chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có. Số lượng tài khoản chứng khoán mở mới tăng kỷ lục, nhiều nhà đầu tư F0 tham gia thị trường. VN-Index liên tục lập đỉnh, có lúc vượt 1.500 điểm. Đây là minh chứng cho vai trò ngày càng quan trọng của chứng khoán trong nền kinh tế.
Tương lai của chứng khoán Việt Nam
Nhìn lại lịch sử chứng khoán Việt Nam hơn 20 năm qua, có thể thấy thị trường đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, từ những ngày đầu sơ khai đến khi trở thành một kênh huy động vốn lớn mạnh. Hiện nay, Việt Nam đang nỗ lực nâng hạng thị trường lên mới nổi, điều này hứa hẹn sẽ thu hút thêm nhiều dòng vốn ngoại, mở ra cơ hội phát triển bền vững.
Trong tương lai, sự phát triển của thị trường chứng khoán sẽ gắn liền với quá trình chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, tăng cường minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Đây cũng là yếu tố then chốt để thị trường phát triển lành mạnh và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế quốc dân.
Lịch sử chứng khoán Việt Nam là một hành trình đầy biến động nhưng cũng vô cùng đáng tự hào. Từ hai mã cổ phiếu đầu tiên đến hàng nghìn doanh nghiệp niêm yết hiện nay, thị trường đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc huy động vốn, thúc đẩy tăng trưởng và hội nhập quốc tế. Với nền tảng đã xây dựng, chứng khoán Việt Nam hoàn toàn có thể hướng tới một tương lai bền vững và vươn tầm khu vực.